De Vishal
Film op papier
Vertellen met beelden. Dat is wat strip en film gemeen hebben. De Vishal verkent tijdens de Stripdagen Haarlem het schemergebied tussen beide media: het storyboard.
Sommige stripmakers vergelijken hun werk graag met een getekende film. Met behulp van close-ups, halftotalen en totaalshots vertellen zij hun verhaal. Glimlachend merken ze op dat zíj zich geen zorgen hoeven maken over vijf- of meercijferige productiebudgetten. Voor een exploderende planeet of grootse massascène zijn bij hen geen duurbetaalde specialisten maandenlang in touw. Of de figuranten dure ruimtepakken dragen of een gewone spijkerbroek, voor een striptekenaar maakt dat niet veel verschil.
Het is nogal kort door de bocht. Striptaal is geen filmtaal, beide media hebben hun eigen sterke en zwakke punten. Wel doen stripmakers net als filmmakers aan visueel denken. Ze zoeken naar de meest pakkende beelden om een scène mee neer te zetten. Sommige mensen zijn daar zo goed in, dat ze zich specialiseren tot storyboardtekenaar. De Fransman Maxime Rebière is zo iemand. Hij tekende samen met Roman Polanski aan de Dickens-verfilming Oliver Twist en werkte samen met de Franse regisseur André Téchiné het oorlogsdrama Les égarés uit op papier. Beide storyboards zijn in De Vishal te zien.
Waar een storyboard voor een speelfilm nog gebonden is aan de praktische beperkingen van het productiebudget, ligt dat bij animatiefilm anders. Ook animatiefilmers moeten spaarzaam omgaan met al te vergaande ideeën, maar hun storyboard staat veel dichter bij het eindresultaat. Hun film is immers een getekende film. Hoe nauw de band tussen storyboard en animatiefilm precies is, valt te zien bij het werk van de animatiefilmers Maarten Koopman en Gerrit van Dijk. Koopman wekt in zijn reeks Beroemde schilderijen op speelse wijze klassieke doeken tot leven. Van Dijk toont onder andere een uniek project in samenwerking met Joost Swarte. Ook zijn er voorbeelden te zien van storyboards van de Belgische neven Anton en Sandro Setola – jawel, dezelfde Anton Setola die in 1995 nog een Clickie-nominatie kreeg voor zijn webcomic Bignose & Overbite. Beide neven geven de relatie tussen hun getekende en gefilmde werk daarnaast vorm in een speciaal voor deze tentoonstelling gemaakte installatie.
Voor de liefhebbers van getekende verhalen valt er dus volop te genieten in De Vishal. Bijzonder aan de expositie is dat de bezoeker kan kiezen tussen een ‘licht aan’ en een ‘licht uit’-variant. In De Vishal blijft het licht aan, in de nabijgelegen Filmschuur gaat het licht uit: daar zijn namelijk films van alle deelnemende kunstenaars te zien, waarbij er gelegenheid is tot het stellen van vragen.
Storyboard
6/6 t/m 13/7
De Vishal, Grote Markt 20
www.devishal.nl
www.gerrit-van-dijk.nl
www.sandrosetola.com
www.setola.com/fiberdivision